ULUS-DEVLETCİLİK VE TOPLUMCULUK
ULUS-DEVLETCİLİK VE TOPLUMCULUK
0 Yorum
30-08-2021

KÜRT SORUNUNUN ÇÖZÜMÜNDE İKİ ÇİZGİ MÜCADELESİ

Aslında negatif bir duruş gerekiyor: Sistemin hakikat rejimine her cepheden olumsuz davranmak!”

Réber, Demokratik Uygarlık Çözümü - I

Toplumsal sorunlar kendiliğinden ortaya çıkmaz. Toplumsal sorunlar, toplumsal varoluş durumunun gerçekleşme, oluş ve gelişim haline müdahale edilip engellendiğinde baş gösterir. Tarihsel olarak toplumsal sorunların ortaya çıkışı toplum içinde bir kesimin toplumdan yabancılaşması sonucu hiyerarşik, devletçi ve iktidarcı yapısallıkları geliştirerek kendisini egemen ve sömürücü konuma taşımasıyla bağlantılıdır.

Kürt sorunu da hiyerarşik, devletçi ve iktidarcı yapısallıkların toplumsal gelişime müdahalesinin bir ürünü olarak ortaya çıkmıştır. Elbette zaman, mekân ve nitelik farkları, özgün yanları vardır. Sorunu genel niteliklerini de ihmal etmeksizin tikel özellikleriyle ele almak daha bütünlüklü bir yaklaşım olacaktır. Nitekim olgular bütün boyutları içinde ancak evrensellik-tikellik diyalektiği içinde anlaşılabilir. Karşımızda durduğu şekliyle Kürt sorunu, kadim geçmişe dayanan devletçi/iktidarcı geleneğin kapitalist modernite döneminde aldığı özgün biçim olan sömürgeci ulus-devlet formunun Kürt halkının varoluşsal durumuna müdahale ederek oluş, gerçekleşme ve gelişim diyalektiğini engellemesiyle ortaya çıkmıştır. Bu nedenle Kürt halkı, varlığını özgürce gerçekleştirmekte ve korumakta zorlanmıştır ve zorlanmaktadır. Açık ki, eğer Kürdün varlığı, ülkesi, dili, kimliği ve politik iradesiyle halen kabul edilemiyorsa bunun asıl nedeni sömürgeci ulus-devlet yapılanmasıdır (genel nitelik). Bağlantılı olarak, Kürt sorununun varolmasında Kürtler içindeki devletçi/iktidarcı anlayış sahibi kesimlerin de rolü vardır (tikel nitelik). Kürt egemen kesimi olarak tanımlayabileceğimiz bu anlayış sahibi kesimler, sömürgeci ulus-devletler ve küresel kapitalist modernite güçleriyle girdikleri işbirlikçi ilişkilerle sorunu daha da derinleştirmişlerdir. Yeri geldiğinde en radikal Kürtçü kesilen bu kesimler, esasında Kürdistan’da sömürgeciliği ayakta tutan temel dayanaklardan biri olmuşlardır. Kürt sorununu çözümsüz bırakan nedenlerin başında, sorunun devletçi/iktidarcı yapısallıklara dayalı ele alınması gelmektedir. Yüzeysel bir yaklaşımla, sömürgeci ulus-devletlerin Kürdistan’daki egemenliklerinin yıkılması ve yerlerine onların örneğinde bir Kürt ulus-devletinin kuruluşu çözüm olarak görülmüştür. Sorunun çözülmemesinin nedeni olarak da böyle bir ulus-devlet için objektif koşulların oluşmayışı gösterilmiştir.

Réber, “çözümsüzlüğü subjektif koşulların dar anlamda yetersizliğine bağlamak gerçekçi olmaz. Uğruna az kan döküldü veya örgüt bilinci zayıftır demek de izah edici bir neden olamaz. Yine her şeyi askerî ve siyasî strateji ve taktiklerin hata ve yanlışlıklarına yüklemek de aldatıcı olabilir. Temel çözümsüzlük nedenini, çözüme yaklaşım tarzında, tarzın ne kadar gerçekçi ve uygulanabilir olduğunda aramak daha doğru bir değerlendirmedir,”[1] diyor. Réber bu tespitten hareketle sorunu ortaya çıkaran esas nedenin devletçi/iktidarcı yapılanmanın kapitalist modernite dönemindeki özgül biçimi olan ulus-devlet sistemi olduğunu belirterek, çözüm olarak toplumculuğun demokratik ulus, demokratik özerklik ve demokratik konfederalizm seçeneğini sunmuştur. Bu anlamıyla sorunun çözümü noktasında günümüzde iki çizgi, iki seçenek mücadele etmektedir. Bunlar ulus-devletçi ve toplumcu çizgidir. Ulus-devletçilik PDK (Partîya Demokrata Kurdistan / Kürdistan Demokratik Partisi) merkezliyken, toplumcu çizgiyi KCK (Koma Civakên Kurdistan / Kürdistan Topluluklar Birliği) temsil etmektedir.

Ulus-Devletçilik;

Kürdistan’ın sömürge olması nedeniyle gelişim evreleri dünya genelindekiyle paralel gerçekleşmemiştir. Bu nedenle denilebilir ki ulus-devlet sahibi olma istemi Kürt siyasal hareketlerinin yüz yıllık gündemi olmuştur. Bu istem tüm 20. yüzyıl siyasal hareketlerinin temel kuruluş nedeni oldu. İdeolojik-politik farklılıkları gereği, biçimde farklı tahayyülleri olsa da şu veya bu biçimde Kürt siyasal hareketlerini buluşturan orta nokta ulus-devlet hedefi olmuştur. Oysa, 20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren hız kazanan dünya tarihsel gelişmeler, Kürtler için hâlâ ulaşılamamış bir hedef olan ulus-devletin ta kendisinin, miadını doldurmuş, geçerlilik koşulunu yitirmiş ve çağın ihtiyaçlarına cevap veremez olarak aşılmasının koşulları oluşmakta olan eskimiş bir politik form haline gelmekte olduğunun işaretlerini vermekteydi. Ulus-devlet modeli, 20. yüzyılın sonları, 21. yüzyılın başlangıcıyla birlikte küresel çapta açık bir krize girdi. Liberal ve sosyalist biçimli ulus-devletler, yapısı gereği sürdürülemez noktaya dayandı. Doğu Avrupa-Rusya hattındaki sosyalist tandanslı ulus-devletler yıkılırken, Çin çareyi sistemle daha fazla bütünleşmekte ve liberal/sosyalist türden bir ulus-devlette buldu. Avrupa ulus-devletleri restorasyona giderek Avrupa Birliği (AB) gibi konfederal devletler sisteminin genişlemesini hızlandırdı. Bu anlamıyla bir devrimle değil var olan iktidar ilişkilerini koruyan bir restorasyon ile ulus-devletin krizi aşılmaya çalışılmıştır. Ancak gelinen aşamada ulus-devlet krizi derinleşerek sürmektedir. Restorasyonun ideal modeli olarak gösterilen AB ciddi kriz yaşamaktadır. Genişleme süreci durdurulduğu gibi, içte AB’den ayrılma tartışmaları her geçen gün yoğunlaşmaktadır ve bu, İngiltere’de Temmuz 2016’daki “Brexité referandumuyla fiiliyat kazanmıştır.

Ortadoğu’da süren 3. Dünya Savaşı da ulus-devlet krizini aşmak için bir çözüm olarak adım adım geliştirildi. Bu savaş, özünde ulus-devlet krizinin sonucu olduğu gibi, krizi aşmak için de geliştirilmiştir. Kapitalist modernite güçleri, krizi, Ortadoğu’da süren savaşı lehlerine sonuçlandırarak aşmak istemektedirler. Ancak kriz, yapısal olduğu için, aşılması şurada kalsın, giderek derinleşmektedir. Bundan sonrası ancak ömür uzatma süresi olabilir. Ulus-devlet krizinin yaşandığı bir dönemde PDK şahsında temsilini bulan Kürt egemen kesimi, Kürt sorununun çözümünü hâlâ ulus-devlette görmektedir. Bu elbette sınıfsal konumlanış ve niteliklerinden ileri gelmektedir. Kürtlerde sınıflaşma klasik efendi-köle, feodal-serf ve burjuva-işçi biçimlerinde gerçekleşmemiştir. “Doğal toplum dönemi”nin maddî-manevî kültür değerlerinin yaratıcılarından oluşu ve dolayısıyla, başka toplumlara göre varlığını ve dayanıklılığını daha güçlü bir şekilde koruyan köy-aşiret-etnisite toplumculuğu nedeniyle, Kürt halkında, bilinen biçimiyle bir sınıflaşma gelişmemiştir. Kürt toplumu, köy-aşiret-etnisite toplumsallığının komünal ve kolektif kültürü derinliğine özümsendiği için, sınıflaşmaya karşı içte ve dışta direnir. Bu nedenle Kürt toplumu, hiyerarşik düzen niteliğinde egemen kesim haline gelen yabancılaşmış üst kesimin devletleşmesine izin vermemiştir. Bu bir faktör iken, hiyerarşik ve ataerkil düzeyde egemen hale gelen Kürt egemen kesimi de daha çok Sümer, Asur vb. devlet-iktidar merkezlerinin sürdürücüsü, taklitçisi konumunda kalmıştır. Bu, günümüze değin Kürt egemen sınıfının temel karakteristik özelliği olmuştur.

Bu bağlamda Kürtlerdeki sınıfsal ayrışmada egemen kesimi ifade eden ataerkil hiyerarşik yapılanma, hanedanlık, mirlik, ağalık, şeyhlik ve günümüzde tüm bunların devamı olarak kapitalist modernite güçlerince yapay olarak oluşturulmaya çalışılan “küçük kapitalist” biçiminde olmuştur. Hiyerarşik düzen dönemindeki ilk sınıfsal ayrışmada gelişen mirlik dışındaki egemen kesim biçimleri dışarıdan oluşturulmuştur. Örneğin ağalık, mirlerin Osmanlı Devleti tarafından tasfiye edilmesi sonucu geliştirilmiştir. Osmanlı, Kürdistan’ı uzun süre mirler aracılığı ile kontrol ettikten sonra, merkezîleşme politikaları uyarınca mirliği adım adım tasfiye etti. Ancak Osmanlı, Kürdistan’da doğan boşluğun halk özgürlük çizgisince doldurulmaması için, 1858’de çıkarttığı Arazi Kanunuyla eskiden mirlerin kontrolünde olan toprakları ve ayrıcalıkları kendi kontrolündeki kesimlere dağıtarak ağalığı geliştirdi. Yine Kürdistan’da, Kadirî ve Nakşî tarikatçılığı yaygınlaştırılarak şeyhlik kurumu oluşturulmuştur. Günümüzde ise bir taraftan sömürgeci ulus-devletler, öte yandan ABD ve AB eliyle mir, ağa, şeyh torunlarından “Kürt burjuvazisi” yaratılmaya çalışılmaktadır.

Ulus-devletçiliği ise, yukarıda ifade ettiğimiz gibi, PDK’nin güçlü olduğu Güney merkezli bir kesim savunmaktadır. Esasında, tıpkı ulus-devletin çözüm olmaması gibi, Kürdistan’da burjuvalaşma zemini de yoktur. Birincisi, burjuvalaşmanın gerektirdiği ekonomik-siyasal koşullar, Kürdistan’ın sömürge olması, dört parçaya bölünmesi ve egemen kesimin gırtlağına kadar işbirlikçiliğe yatmış olması nedeniyle yoktur. İkincisi ise, bağlantılı olarak Kürt halkının halen yoğun olarak doğal toplumun köy-etnisite-tarımcılık-hayvancılık kültürüyle yaşamakta oluşudur. “Kürt burjuvazisi” olarak sunulan kesime, sömürgeci ulus-devletler ve kapitalist modernite güçleri, yaptıkları işbirlikçilik karşılığında kimi ekonomik ve siyasi imkanlar vermiştir. Réber, “Günümüz ülke’sinde ekonomi tam bir zulüm ve ajanlaştırma aracı olarak kullanılmaktadır. (…) İyi bir devlet veya şirket çalışanı olabilmek için hakim ulusçuluğun tüm değerlerini özümsemiş olmak temel koşul haline getirilmiştir. (…) Nerede sivrilmiş bir Kürt varsa, parası çok ve işinden eminse, o Kürt mutlaka kendi toplumuna karşı ya bir hile içindedir ya da bilinçli bir inkar, yabancılaşma çabasındadır”[2] diyor.

Güney merkezli ulus-devletçi kesimin savunduğu konum, çözüm olmak şöyle dursun, çözümsüzlüğü daha da derinleştirecektir. Çünkü ulus-devlet ontolojik olarak sorun çözücü değil, sorun yaratıcıdır. Her şeyden önce ulus-devlet egemen sınıfındır. Bu nedenle ulus-devletin olduğu yerde toplum ezen-ezilen olarak ayrılır. Ulus-devlet ezen sınıf lehine iş görür. Bu model, baştan beri bu niteliğiyle var olmuştur. Toplumsal değerleri gasp eder. Sömürücü, işgalci ve savaşçıdır. Egemen sınıfın egemenliğini bu üç nitelik sürdürür. Öte yandan milliyetçi-faşisttir. Toplumu köleleştirerek tek tipleştirir. Farklılıklara tahammül etmez. Cinsiyetçidir. Kadın düşmanlığının kalesidir. Dinciliği elden bırakmaz. Ama pozitivist laikçi de geçinir. Egemen sınıf için esas olan kârdır, kendi bencil çıkarıdır. Ulus-devlet kapitalist tekelcilik için geliştirilmiştir. Bu nedenle tıpkı diğer devlet biçimleri gibi toplumla ilgisi yoktur. Her ne kadar topluma ait olduğu iddia edilse de ontolojik olarak toplum karşıtıdır. “Toplumsal sorunların çözümü için ulus-devlet istiyoruz” iddiası, tarihin en büyük yalanıdır. Ulus-devlet isteyen egemen, kulluğun maddî koşullarını ortadan kaldırmak değil, kendisi efendi olmak, adına konuştuğunu iddia ettiği toplumu ise kendine köle kılmak istiyordur! Bu anlamıyla, olası bir “Kürt ulus-devleti”nin, örnek aldığı sömürgeci ulus-devletlerle hiçbir farkı olmayacaktır. Bu zaten, fiilen Güney’de oluşturulmuş olan federe devlet örneğinde görülmektedir. Yirmi yıldan uzun süredir Güney’de federe devlet yapılanması vardır.

Bu yapılanma, 1992’deki devletler arası komplonun (1992 Güney Savaşı) devreye konulmasıyla oluşturuldu. Güney Parlamentosunun aldığı ilk karar Özgürlük Hareketini “terörist” ilân etmek oldu. Güney toplumunun özgür, eşit, demokratik yaşamı için hiçbir şey yapılmazken federe devleti elinde tutan egemen kesim Karunlaştı. Yaptıkları ilk iş Saddamvari saraylar dikmek oldu. Halk yoksullaştıkça onlar zenginleşti. Güney’de sürecek yolu olmayan son model arabaları garajlarına doldurdular. Tanesi birkaç on bin dolara mal olan çam ağaçlarını Avrupa’dan getirterek saraylarının etrafını ağaçlandırırken, Güney çölleşti. Halkın siyasal, ekonomik, kültürel durumu bugün daha iyi değildir. Güney’deki ulus-devletçik genel olarak ulus-devletin yaşadığı yapısal krizi yaşıyor. Yoksulluktan halk akın akın Kürdistan’ı terk edip denizde boğulma pahasına Avrupa’ya göçüyor. Geriye kalanların maaşları ödenmiyor. Durumdan rahatsız olan halk demokratik tepkisini ortaya koyduğunda ise asayiş güçlerince vuruluyor. Şu an Güney’de PDK darbe yapmış durumda. Bakanları görevden alıp yerlerine kendi adamlarını atamıştır. Parlamento başkanı görevden uzaklaştırılarak Erbil’e sokulmuyor. Parlamento kapatılmış durumda. Yapılması gereken başkanlık seçimi yaptırılmıyor. Musul ve Şengal gibi yerler çetelere teslim edilirken, Ezidi halkımızın kendi kendini yönetme talebi Güney’i parçalama olarak lanse ediliyor. Bu devletçik, Bakur’daki soykırımı destekliyor, sömürgeci ulus-devletin on binlerce askerini Güney’de konuşlandırıyor. Tüm bunlar, hiç de yabancısı olunmayan tipik ulus-devlet icraatlarıdır. Ulus-devlet ontolojisi tam anlaşılmadığı için bazen tüm bu olup bitenler bir çelişki olarak algılanıyor ve “Madem ulus-devlet istiyorsun, o zaman Rojava, Şengal kazanımlarına karşı bu düşmanlık nedir?” diye Güney merkezli ulus-devletçiğe soruluyor. Oysa ortada herhangi bir çelişki yoktur. Her şey ulus-devletçi çizginin mantığına, ontolojisine göre gerçekleşiyor.

Öte yandan ulus-devletçilik toplumculuk karşısında sömürgeci ulus-devletler ve kapitalist modernite güçleri tarafından destekleniyor. Kürdistan’da toplumculuğa göre bir yapısallık oluşmasın diye ulus-devletçiliğe her türlü destek veriliyor. Ulus-devletçiliğe öncülük eden PDK Kürdistan’da toplumculuk, demokratik uluslaşma gelişmesin diye İkinci Dünya Savaşından sonra geliştirilmiştir. Böylesi bir rolü vardır. Son dönemlerde ikide bir, “Bağımsız devlet ilan ederim ha!” diye yapılan açıklamalar bir taraftan Güney’deki krizin üstünü örtme amaçlıyken öte yandan toplumcu çizginin ivme kazanan gelişiminin önünü almak içindir. 17 Eylül 1998’de ABD temsilcileriyle Güney’deki egemen güçler arasında yapılan Washington toplantısıyla devletler arası komplo fiilen geliştirildi. Toplumcu çizgi önderliği esir alınırken, ulus-devletçiliğin önü açıldı. 1995’te Neçirvan Barzani, Özgürlük Hareketi yetkililerine şunları söylemiş: “Neden bizimle bu kadar mücadele ediyorsunuz anlayamadım. Bu savaşta bizi tümden yok edip ezseniz bile ABD gelip yeni bir PDK kurar, yine sizin karşınıza çıkarır.”[3] Bu noktada bağımsız devlet yalanına da değinmek gerekiyor. Nasıl ki, ulus-devletin ulusa ait olduğu iddiası yalan ise, bağımsız devlet iddiası da aynı şekilde yalandır. “Hegemon güçten tam bağımsızlık, milliyetçiliğin bir toplumu etkileme politikası ve oyunudur. (…) Hegemon devletle dolaylı ve dolaysız bağımlısı olan en yakın müttefikinden en önemsiz uydu devletine kadar irili ufaklı birçok iktidar grubu mevcut sınırlar içinde bağımlılık halindedir. En bağımsız geçinen ulus-devlet … çağında bu gerçeklik daha da geçerlidir.”[4] Ayrıca bağımsızlıktan dem vuranlar, içinde yaşadıkları bağımlılık durumunu en büyük ödül olarak değerlendiriyorlar.

Halk özgürlük çizgisi: Toplumculuk;

Toplumculuk, Kürdistan’da yaşanan güncel bir gerçeklik olduğu kadar tarihseldir de. Halk özgürlük çizgisi olarak toplumculuk “doğal toplum”a dayanan tarihi bir geçmişe sahiptir. “Doğal toplum”dan başlayarak günümüze değin varlığını koruyan toplumculuk, demokratik, ekolojik ve kadın özgürlükçü toplum paradigmasıyla güncellenerek yeni bir senteze kavuşmuştur. Toplumculukla ifade edilen, ne reel sosyalizmde yaşandığı gibi devletin komutasındaki toplumdur, ne de soyut bir tanımdır. Çoklu dil, kültür, kimlik, ülke ve tarih gerçekliğiyle eşit, özgür ve demokratik bir niteliğe sahiptir. Réber, “Her tarla kendine has bitkiler üretir”[5] der. Tarla metaforuyla ifade edersek, toplumculuk, ulus-devletçi tarlanın dışında, varoluşsal niteliğine uygun bir tarla gerçekliğine sahiptir. Bu, demokratik ulus, demokratik özerklik ve demokratik konfederalizm tarlasıdır. Kürt sorununun çözümü ancak bu toplumculuk tarlasında mümkün olabilir.

Bunun iki temel nedeni vardır. Birincisi; toplumsal gerçeklik olarak Kürt halkı (diğer toplumlar gibi) devlet/iktidar dışı toplumsal zeminde var olmuştur. Varoluş durumu devlete/iktidara bağlı değildir. Daha devlet gelişmemişken, M.Ö. 6000-3000 tarihleri arasında dili, kültürü ve ülkesiyle biçim kazanmıştır. Bu tarihten itibaren kendi farkına varmış ve devlet/iktidar dışı toplum olarak varlığını koruyup günümüze dek yaşayagelmiştir. Kendi içinden yabancılaşıp oluşan hiyerarşik ataerkil egemen kesime, merkezî uygarlığın devletçi/iktidarcı sistemin bastırma, yok etme politikalarına rağmen ahlâkî-politik niteliklerine dayanarak varlığını korumuştur. Bu, dilini ve kültürünü koruyan Kürt halkının toplumsal varoluş niteliğidir.

İkinci neden ise, Kürt sorununu bilinen haliyle yaratan sömürgeci ulus-devlet sistemidir. Nasıl ki ateş, ateşle söndürülemiyorsa, sorun kendinin yaratan yapısallıkla çözülemez. Bu salt Kürt sorunu için geçerli değildir. Günümüzde yaşanan tüm toplumsal sorunların kaynağında ulus-devlet zihniyeti ve sistemi vardır. Adlarına ulus-devlet kurulmuş halkların özgürlük, eşitlik ve demokrasi sorunları, olduğu gibi orta yerde duruyor. Belki Kürt halkı kadar derinliğine sorunlarla boğuşmuyor gibi görünüyor olabilirler. Ancak adlarına kurulan ulus-devlet tarafından ezilip sömürülüyorlar. Özlerine yabancılaştırılmışlardır. Milliyetçilik, dincilik ve cinsiyetçilik çarkında öğütülüp toplum olmaktan çıkartılmış, devlet kulluğundaki yığın haline getirilmişlerdir. Zihniyet ve irade anlamıyla en derin köleliği yaşamaktadırlar. Demek ki, “ulus-devlet = özgürlük, eşitlik, demokrasi” iddiası bir safsatadır. Doğru denklem, “ulus-devlet = özgürlüksüzlük, eşitsizlik ve demokrasisizlik”tir. Konjonktürel geçiş aşamaları dışında eşitlik, özgürlük ve demokrasi ile karakterize olan toplum ulus-devlet ile bir arada olamaz. Réber’in kullandığı tarla metaforuyla ifade edersek, ulus-devlet tarlasında eşitlik, özgürlük ve demokrasi yeşermez. Devlet/iktidar odaklı devrimcilerin ileri sürdüğü, “Devlet/iktidar bir araçtır. Egemenler onu kötü kullandılar/kullanıyorlar; biz iyi kullanır, toplumsal sorunları onunla çözeriz” iddiasını izleyen bir yanılgıyla Kürtler de, “Sömürgeci ulus-devletler kötü; kendi egemenlerimizin baş olacağı sömürge ulus-devleti iyi” diyemezler. Ulus-devlet, kimin elinde olursa olsun kendi ontolojisine göre işler. Devlet/iktidar odaklı devrimlerin kendi çocuklarını yemesi ulus-devletin ontolojik yapısı sonucu gerçekleşmiştir.

Öte yandan toplumculuk tikellik-evrensellik diyalektiğine sahiptir. Toplumculuk ne salt tikelliğe, ne de salt evrenselliğe göre gerçekleşmiştir. Evrensel yönü olduğu kadar tikel yönü de vardır. Bu aynı zamanda evrenin de oluş ve gerçekleşme halidir. Bu bağlamda toplumculuğa dayalı sorunların çözümü yerellik-evrensellik diyalektiğine göredir. Kürt sorununun yerel boyutları olduğu kadar küresel boyutları da vardır. Toplumculuk salt yerelliği esas alarak çözüm geliştirmez. O, çözümü yerel-evrensel nitelikte geliştiriyor. Buna göre demokratik ulus temelinde dil, kültür ve ülke gerçekliğinin özgür, eşit ve demokratik esaslara dayalı çözümü geliştirilirken ekolojik, kadın özgürlükçü ve diğer ulusların da eşitlik, özgürlük ve demokrasi yönünde yaşanan sorunlarının çözümünü esas almaktadır. Bu anlamıyla toplumculuk Kürdistan, Ortadoğu ve dünya çapında bütünlüklü bir çözüm perspektifine sahiptir. Bu, toplumculuğun doğası gereğidir. Peygamberlik hareketleri başta olmak üzere tüm toplumcu gelenek böylesi bir çözüm perspektifine sahip olmuştur. İnsanlık tarihinde bir dönemi kapatıp yeni bir dönem başlatan çözüm perspektiflerinin evrensel nitelikte olması tesadüf değildir. Ulus-devletçilik gibi merkezi taklit edip yerelin sığlığını aşamayanlar bu nedenle çözüm olamamışlardır. Yerellik-evrensellik diyalektiğini esas alarak Kürdistan’da gerçekleşme halindeki deneyim, Ortadoğu için daha da zorunlu bir yaklaşımdır. Kürdistan ve Ortadoğu tarih boyunca evrensel nitelikli olmuştur. Bu, Kürdistan ve Ortadoğu’nun jeo-kültürel, jeo-politik ve jeo-stratejik niteliğinden ileri gelmektedir. Kürdistan ve Ortadoğu ancak kendi hakikatine uyan evrensel çözümleri kabul eder. Bugün dünyanın geleceğinin Ortadoğu’da süren 3. Dünya Savaşıyla belirleniyor olması tesadüf değildir. Şu halde, Kürt sorunu, dünya sisteminin yeniden biçimlendirildiği 3. Dünya Savaşı göz ardı edilerek çözülebilir mi? Koşullar her yönüyle yerel-evrensel diyalektiğine göre geliştirilen bir çözümü zorunlu kılıyor. Réber’in, toplumculuğun bedenleşmesi şeklinde demokratik ulus, demokratik özerklik ve demokratik konfederalizmi çözüm olarak geliştirmesinin kaynağında açımlamaya çalıştığımız gerçeklikler vardır. Bu anlamıyla toplumculuk salt Kürt halkı için değil, Ortadoğu ve dünya halklarına/insanlığa alternatif çözüm modelini sunmaktadır.

Bu bakımdan toplumculuk, yerel-evrensel bağlamlarıyla tüm ezilen-sömürülen devlet/iktidar dışı toplum için yeni bir bedenleşmeyi sunmaktadır. Bu beden, Marx’ın “üretici beden” olarak tanımladığı işçici, kapitalist modernitenin bireyci, milliyetçi, dinci, pozitivist ve cinsiyetçi bedeni de değildir. Toplumsal varoluş durumunda farklılıkların çoklu bütünlüğü ve birliği esastır. Birey-toplum, toplum-doğa, kadın-erkek, etnik ve dinsel kültürel toplumlar bütünlük ve birlik içinde var olup kendilerini gerçekleştirirler. Genelde devlet, özelde ulus-devlet tekçiliğe, aynılığa dayalı niteliğiyle, toplumsal varoluş durumunu parçalaya parçalaya tanınmaz hale getirmiştir. Toplumculuk; parçalanmış toplumsallığı farklı çokluklara dayalı olarak yeniden bütünleştirmektir. Sınırlara, sınıflara bölünmüş toplumu yeniden bütün ve bir beden haline getirerek yaşanan parçalanmışlığı ortadan kaldırmaktır. Toplumu düşüncesi, iradesi, yaratıcı ve inşacı gücüyle eşit, özgür ve demokratik bir beden haline getirmektir.

Devletçi/ulus-devletçi geleneğin yarattığı yanılsama ve yabancılaşma sonucu Kürt halkı adına herhangi bir devletin/ulus-devletin kurulamayışı genelde hep bir dezavantaj ve kayıp olarak değerlendirilir. Esas olan özgür toplum, özgür yaşam olduğu için Kürt halkı adına herhangi bir devletin/ulus-devletin kurulmamış olmasını Réber bir şans ve avantaj olarak değerlendirmektedir. Réber, “Halk olarak Kürtlerin klasik bir devlet kuramamalarını bir kayıp olarak görmek yerine bir şans olarak değerlendirmek, toplumsal özgürlükçüler açısından daha gerçekçidir. Devlet odaklı olup da halklarını memnun edebilen ne kadar toplumsal özgürlük değeri ve özgürlükçüler vardır”[6] diyor. Artık daha iyi anlaşılmaktadır ki, devlet/ulus-devlet, zihinsel ve kültürel olarak toplumsal ilişkilerde hâkim hale geldikçe ahlakî, politik, komünal anlamda toplumları yozlaştırarak uydusu haline getirecektir. Ortadoğu’da toplumların birbirlerini boğazlar hale gelmesi devlet/ulus-devlet zehirlenmesinin bir sonucudur. Bu anlamıyla Kürt halkının zehirlenmemiş olması önemli bir avantajdır. Bu avantaj Kürt halkına tarihsel bir rol yüklemiştir. Nasıl ki tarihin şafak vaktinde Kürt anaları köy tarımcı ve hayvancılık devrimine öncülük yaptıysa günümüzde de tarih benzer bir rolü Kürt halkına yüklemiştir. Yine Kürt kadınlarının öncülüğünde ana kadının çocukları ulus-devlete karşı toplumculuğa öncülük etmektedir. Bu, duygusal, öznel bir tespit değildir.

Ortadoğu’da ve küresel çapta devlet/iktidar odaklı olmayan Kürt halkı, insanlığa yeni bir seçenek sunuyor, öncülük ediyor. Milliyetçilik, dincilik, cinsiyetçilik ve pozitivizmin yarattığı ve yaşattığı kaostan çıkışın tek yolunu gösteriyor. Rojava-Şengal hattında toplumcu yapısallığın Latin Amerika’dan Avrupa’ya, Afganistan’dan Japonya’ya halkların büyük ilgisini çekmesi tesadüf değildir. Toplumculuk insanlığa özünü hatırlatıyor, özgür yaşam için ilham kaynağı oluyor. Kürt halkı açısından sorun edilmesi gereken, ulus-devletleşememe değil, Kürt demokratik uluslaşmasının gerçekleştirilememesidir. Kürt halkı demokratik uluslaşma sürecini daha tamamlamamıştır. Yine de zihniyet boyutuyla önemli bir mesafe kat edilmiştir. Geriye zihniyetin bedenleşmesi (demokratik özerklik, demokratik konfederalizm) kalmıştır. Bu da toplumculuk eksenli olarak inşa edilmektedir. Dört parçada verilen toplumculuk eksenli mücadele budur. Kürt demokratik uluslaşmasının en sağlıklı, özgürlükçü ve eşitlikçi yolu budur.

Bu bağlamda Kürt halkı için gereksinim duyulan sömürücü, baskıcı ulus-devlet değildir. Kürdistan için gerekli olan toplumculuk eksenli demokratik, ekolojik ve kadın özgürlükçü toplum ve yaşamdır. Bağımsız ve özgür ülke, demokratik, ekolojik ve kadın özgürlükçü ülkedir. Özgürlük ve bağımsızlık, ulus-devletin varlığıyla özdeşleştirilmek şöyle dursun bağdaştırılamaz. Bağımsızlık ve özgürlük zihniyet, yaratıcılık, kendi olma ve toplumsallıkla bağlantılıdır. Bir toplum ancak zihniyet, irade, yaratıcılık, kendi olma ve komünal-kolektif toplumsal yaşam temelinde kendisini gerçekleştirdiği oranda özgür ve bağımsız olur. Salt bu da değil; böyle bir toplum ancak ve ancak kendisinde gerçekleştirdiği özgürlük ve bağımsızlık düzeyini diğer toplumlarla paylaştığı, insanlığa mal ettiği oranda özgür ve bağımsızdır denilebilir; ancak bu şekilde bu değerleri yaşamış ve yaşatmış olur. Bağımsızlık ve özgürlük ancak kendi kökleri üzerinde yeşerebilir. Bu da toplumculuktur.

Kürt halkının mevcut ezilme ve sömürülme durumu özgür ve bağımsız zihniyet yoğunlaşmasını ve iradesini geliştiremeyişiyle bağlantılıdır. Réber, “herhangi bir toplum, zekâ, kültür ve akıl gücü olarak kendini ne kadar yoğunlaştırmışsa o kadar özgürlüğe yatkın kılmış demek yerinde bir söylemdir. Yine bir toplum, kendini bu zekâ, akıl ve kültür değerlerinden ne kadar yoksun kılmış veya yoksun bıraktırılmışsa o kadar köleliği yaşamaktadır demek de doğru bir söylemdir”[7] der. Toplumsallığın hakikat arayışının amacı devlet/ulus-devlet yapısallığını inşa etmek değildir; özgürleşmek ve özgür temelde kendisini gerçekleştirmektir. Bu da ancak her türlü devletçi/iktidarcı yapılanmadan, onun boyunduruğundan bağımsız yaşamakla bağlantılıdır. Bağımsızlık, her türden devletçi/iktidarcı kölelik bağlarından kurtulmaktır. Réber, “unutmamak gerekir ki özgürlük ruhunu ve iradesini yitirdiniz mi, geride devletiniz de olsa yıkılmaktan kurtulamazsınız”[8] diyor.

Sonuç;

Ulus-devletçilik ile toplumculuk arasındaki mücadele ilişki-çelişki biçiminde devam edecektir. Bu mücadelede tarih canlanmış gibidir. Toplumcu çizgi ile ona karşı geliştirilen devletçi/iktidarcı çizgi, 21. yüzyılda, dayandıkları tarihsellikleriyle çıkış merkezinde karşı karşıyadırlar. Réber, bu durumu, “Tarih ‘şimdi’de yoğunlaşırken, ‘şimdi’ de her zamankinden daha çok tarihselleşmektedir. Mücadele esas olarak Erbil-Diyarbakır hattında güncelleştiği kadar tarihselleşmektedir. Bölgenin ve hatta ‘Üçüncü Dünya Savaşları anlamında dünyanın kalbi hızlanan bir ritimle bu hatta çarpmaktadır. Bir dönem Amsterdam-Londra-Paris, Petersburg-Moskova hattında çarpan devrim ve karşı-devrimin kalbi, şimdi Diyarbakır-Erbil hattında çarpmaktadır”[9] biçiminde değerlendirmektedir. Karşı-devrim karşısında toplumcu devrim gerçekleşme koşullarına ve imkanlarına fazlasıyla sahiptir. Kürdistan’da demokratik modernite çağı başlamıştır. Gerisini toplumcu öncü gücün entelektüel, ahlakî ve politik görevlerini yetkince yerine getirmesi ve direniş-inşa eyleyişindeki becerisi belirleyecektir.

ERGİN ATABEY

BOLU F TİPİ ZİNDANI

YORUM GÖNDER

ZİYARETÇİ YORUMLARI

BENZER KONULAR

EN GÜZEL YOLDAŞLARI ANARKEN

TARİHİ 15 AĞUSTOS ATILIMI ve YARATTIĞI SONUÇLAR

ZAFERE GİDERKEN TOPLUMSAL BİRLİK ANI

MEŞRU SAVUNMA NEDİR?

15 AĞUSTOS ATILIMI KÜRDÜN ÖZGÜR TARİH YAZIMIDIR

ÖNDERLİK GERÇEKLİĞİ

15 AĞUSTOS DESTANI VE KAHRAMAN EGÎT GERÇEKLİĞİ!

ZİLAN BİR FEDAİ GELENEĞİDİR

KDP, TC’NİN SAHADAKİ FAAL KONTRA JİTEMİDİR

ÖNDERLİKSEL PARADİGMANIN ZAFERİ

KÜRT İSYANLARI VE İÇ İHANET

ULUSLARARASI CEZA MAHKEMELERİNDE SAVAŞ SUÇLARI

PKK İRADELEŞEN VİCDANIN HAKİKAT KILAVUZUDUR

BARIŞ GÖRÜŞMELERİ VE TASFİYE SÜRECİ

TALİBAN - AFGANİSTAN

ULUSLARARASI CEZA MAHKEMESİ ROMA STATÜSÜ

ORTADOĞU'DA ÇÖZÜM ARARKEN

VARLIĞIMIZIN TEMİNATI TOPLUMSAL ÖZ SAVUNMA BİLİNCİDİR

ÖNDERLİK PARADİGMASI - ORTADOĞU

BİLGE ÖCALAN BİZLERİ TOPLUMSAL ÖZ SAVUNMAYA ÇAĞIRIYOR

HAKİKAT ARAYIŞI OLAN GENÇLİĞE!

YAŞANAN ŞAHADETLERİ DOĞRU ANLAMLANDIRABİLMEK

HER HAKİKAT ARAYIŞI, HAKSIZLIĞA KARŞI MÜCADELE İLE BAŞLAR

DÜNDEN BUGÜNE AÇLIK GREVLERİ

ZİMANEK

YİĞİTLİK YÜREK İŞİDİR! 

ÖZE YABANCILAŞMA VE İNSANİ DUYARLILIKLAR ÜZERİNE

KÜRT HALKINA KARŞI ULTRA FAŞİZMİN DARBE DİNAMİĞİ DEVREDEDİR

GERASİMOV DOKTRİNİ NEDİR?

OTONOM MÜCADELE-SAVAŞ DÖNEMİ

TÜRKİYE'NİN DİRİ FAŞİZM BELLEĞİ KÜRT HALKINA BİLENİYOR

PKK ÖZGÜRLEŞTİREN BİR ÖZ DİRENİŞ HAKİKATİDİR

DÜŞMAN BİLİNCİ ve DÜŞMANA ÖFKE

ULRİKE MEİNHOF: SİLAHLANMAYAN ÖLÜR, ÖLMEYENLERSE CANLI CANLI CEZAEVLERİNE GÖMÜLÜR

KLASİK SİYASAL AKIMLAR VE DEMOKRATİK TOPLUMCULUK

MAKRO TARİH OLARAK ANNALES F. BRAUDEL VE ABDULLAH ÖCALAN (1. BÖLÜM)

F. BRAUDEL  A. ÖCALAN MEKAN-ZAMAN-SÜRE KAVRAMLARI (2. BÖLÜM)

TEMSİLİ DEMOKRASİ

AFGANİSTAN: KAZANAN KİM KAYBEDEN KİM?

DERSİM'İN TESLİMİYETİ SEÇEN ÇOCUKLARI

DEĞERLER AŞINMASINI ÖZGÜR BİR RUHSAL DİRENİŞ DURDURUR

İMRALI DEMOKRATİK DİRENİŞ ÇİZGİSİ NEYİ İFADE EDİYOR

ŞEHİT CİHAN'I HATIRLAMAK

ISIS started? Turkey attacks Yezidis in Iraq

ÖZEL SAVAŞ TROLLERİNE KARŞI APOCU İDEOLOJİK REFLEKS

ATEŞKES VE ÖCALAN'I SAVUNMAK

TARİHİ TOPLUMSALLIĞIN İSYANI OLARAK HALKLAR ÖNDERİ ÖCALAN

''ADIM ABDULLAH''

AVRASYACI KLİĞİN PKK DÜŞMANLIĞINI DOĞRU KAVRAMAK

ULUS-DEVLETCİLİK VE TOPLUMCULUK

KANLI TOPRAKLARDA BARIŞI YEŞERTEN BİLGE

MİLLİYETÇİLİKTEN DEMOKRATİK ULUSÇULUĞA

DEMOKRATİK SİYASET: TARİHSEL KÖKEN -2-

DEMOKRATİK SİYASET: TARİHSEL KÖKEN -1-

PKK'NİN TASFİYESİ KONSEPTİ - ORTADOĞU

KİTLESELLEŞEN BİR ANTİFAŞİST SOKAK MÜCADELESİ SÜRECİ KARŞILAR

YEREL DEMOKRATİK YÖNETİMLER

DEVLETSİZ YAŞAMAK MÜMKÜN MÜ?

İKTİDAR VE GÜÇ

BİREY TOPLUM ÇELİŞKİSİ VE SÖMÜRGE KİŞİLİK GERÇEKLĞİ (1.BÖLÜM)

BİREY TOPLUM ÇELİŞKİSİ VE SÖMÜRGE KİŞİLİK GERÇEKLİĞİ (2.BÖLÜM)

KUANTUM FİZİĞİNİN SİYASET BİLİMİNE UYARLANMASI (GİRİŞ)

ÖZGÜR YURTTAŞ HAREKETİNİN TEMEL ÖZELLİKLERİ

KÜRTLER VE İHANET

AFGANİSTAN ÜZERİNE

BiREY TOPLUM ÇELİŞKİSİ  VE SÖMÜRGE KİŞİ  GERÇEKLİĞİ (3.BÖLÜM)

“TC JİTEMİ KDP’NİN KÜRDİSTAN DEVRİMİNİ GASP ETME PLANI”

GERÇEK AŞK NEDİR 

KUANTUM FİZİĞİNİN SİYASET BİLİMİNE UYARLANMASI (1.BÖLÜM)

MANKURTLAŞAN TÜRK SİYASETİNİN ÇÖKÜŞÜ

KOMÜNALİTE ÜZERİNE

TÜRKİYE'DE ULUS-DEVLET VE DEMOKRATİK ULUSLAŞMA SÜRECİ -1-

KUANTUM FİZİĞİNİN SİYASET BİLİMİNE UYARLANMASI 2.BÖLÜM

TÜRKİYE'DE ULUS-DEVLET VE DEMOKRATİK ULUSLAŞMA SÜRECİ -2-

KUANTUM FİZİĞİNİN SİYASET BİLİMİNE UYARLANMASI (3.BÖLÜM)

KUANTUM FİZİĞİNİN SİYASET BİLİMİNE UYARLANMASI (4.BÖLÜM)

TÜRKİYE'DE ULUS-DEVLET VE DEMOKRATİK ULUSLAŞMA SÜRECİ -3-

BAYRAK VE ÇOCUK

KUANTUM FİZİĞİNİN SİYASET BİLİMİNE UYARLANMASI (SONUÇ )

HERKESİN BİLDİĞİ 'SIR' DEĞİLDİR! 

MODERNİTENİN  BİTMEYEN PROJESİ: TALİBAN

PKK’NİN GÖRKEMLİ DEVRİM ÇAĞINDA DİRENİŞLE NEWROZLAŞMAK

DEHAKLAŞAN İLKEL MİLLİYEÇİLİK EN TEHLİKELİ İDEOLOJİDİR

ERBİL SEMALARINDA KAMİKAZE DRONE OYUNLARI

TOPLUMSAL YOZLAŞMANIN PANZEHİRİ GENÇLİK ÖNCÜLÜKLÜ DİRENİŞ ve ÖZ SAVUNMADIR! 

ÇALIŞMALARIMIZDA YANLIŞ SİYASALLAŞMALAR

MEŞRULUĞUN KAYNAĞI: AHLAKİ VE POLİTİK TOPLUM

KAPİTALİZM DÜNYANIN SONUDUR

DEMOKRATİK MODERNİTE EKSENİNDE İDEOLOJİK YERELLEŞME (1)

AHLAKİ VE POLİTİK GÖREVLER

İMRALIDA GUANTANAMO ÖZEL NATO HUKUK REJİMİ UYGULANIYOR

SANATÇI HİSSİ SAVAŞÇI HİSSİ

DEMOKRATİK MODERNİTE EKSENİNDE İDEOLOJİK YERELLEŞME (2)

IRAK SEÇİMLERİ ÜZERİNDE TÜRKİYE GÖLGESİ VE GÜNEY PARADOKSU

MUHTEŞEM YALNIZLIK VE BİZ !

AHLAKİ VE POLİTİK TOPLUM BOYUTU (DEMOKRATİK TOPLUM)

DEMOKRATİK MODERNİTE EKSENİNDE İDEOLOJİK YERELLEŞME (3)

DEVRİMCİ KÜLTÜR ve AHLAK (1. BÖLÜM)

DEVRİMCİ KÜLTÜR ve AHLAK 2.BÖLÜM

HEVAL ŞÜKRÜ'YÜ  UĞURLARKEN

''SOSYALİZMİN KÜRESEL YÜKSELİŞİNDE PKK'NİN ÖNCÜLÜK ROLÜ''

SÖMÜRGE ÜRETİM TARZINDAKİ SINIF ÇELİŞKİSİNİN ANALİZİ 1.BÖLÜM

ANLAM YÜKLÜ ZAMANLARDA 'ÖZGÜR İNSAN'LA DİYALOGLAR

TARİHTEN GÜNÜMÜZE KADININ ÖZ SAVUNMASI 13.BÖLÜM

DEVRİMCİ KÜLTÜR ve AHLAK 3.BÖLÜM

SÖMÜRGE ÜRETİM TARZINDAKİ SINIF ÇELİŞKİSİNİN ANALİZİ 2.BÖLÜM

DEVRİMCİ KÜLTÜR ve AHLAK 4.BÖLÜM

GÜNEŞ ÜLKESİNDE DİRİLİŞİ ÖNDER APO VE ŞEHİTLER GERÇEKLEŞTİRDİ

PSİKOLOJİK SAVAŞ ÜZERİNE

DEVRİMCİ KÜLTÜR ve AHLAK 5.BÖLÜM

“Dijital medya tasfiyeciliğinin zehirleme virüsü”

ÖNDERLİKTE YAŞAM, BİRDEVRİMCİ MÜCADELEDİR

DEVRİMCİ KÜLTÜR ve AHLAK (6.BÖLÜM)

PARASTİNA REWA U PARASTİNA CEWHERİ

DEVRİMCİ KÜLTÜR ve AHLAK (7. BÖLÜM)

KCK'DEN ULUSLARARASI TOPLUMA 'KİMYASAL SİLAH' MEKTUBU

HDP YÜZDE 15 AMA FAŞİZM VAR KİMYASAL SİLAHLAR VAR

DEVRİMCİ KÜLTÜR ve AHLAK 8.BÖLÜM

İSYAN FAŞİZME KARŞI BİR SİVİL ANGAJMAN HAKKIDIR

DEVRİMCİ KÜLTÜR ve AHLAK (9.BÖLÜM)

DEVRİMCİ KÜLTÜR ve AHLAK (10.BÖLÜM)

AN SERKEFTİN AN SERKEFTİN PKK

DEVRİMCİ KÜLTÜR ve AHLAK 11.BÖLÜM (SON)

KATİLLERDEN HESAP SORMA ZAMANI

İLK SÖZ

3.DÜNYA SAVAŞINDAN ÇIKIŞI SAĞLATACAK TEK GÜÇ DEMOKRATİK HALK DEVRİMİDİR

FAŞİZM TOPLUMU ŞİDDETLE YÖNETMEK İSTER

DÖNEMİN GÖREVİ DEVRİMCİ HALK SAVAŞIDIR

DEVRİMCİ HALK SAVAŞI VE DEMOKRATİK SİYASET

DİRİLİŞTEN KURTULUŞA ÖZGÜRLÜK AŞKI EN TEMEL GÖREVİMİZ

“SEÇİMLERE ENDEKSLENMİŞ ÇÖZÜM BEKLENTİLERİ ÜZERİNE”

ZİHNİYET DEVRİMİ HAKİKAT DİYALOGLARINDA SAKLI

İHANETİN BEDELİ, YOK OLUŞA DOĞRU!

ÖZEL SAVAŞ; BİLİNÇLENEREK, ÖRGÜTLENEREK, DAYANIŞMA İÇERİSİNE GİREREK YENİLGİYE UĞRATILABİLİR

TÜRK DEVLETİNİN PSİKOLOJİK SAVAŞ YÖNTEMLERİ

ÜÇÜNCÜ ÖNDERLİKSEL DOĞUŞ

KÜRTLER DEMOKRATİŞLEŞMENİN ÖNCÜSÜDÜR

DEVRİMCİ EN USTA SANATKÂRDIR

9 EKİM KOMPLOSU 24’ÜNCÜ YILINA GİRERKEN

ÖZGÜRLÜKTEN KORKMAK ESARET GETİRİR

DEVRİMCİ AHLAKİ HÜMANİZMANIN SİYASİ TEMSİLİ

YURTSEVER HALKIMIZA VE DEMOKRATİK KAMUOYUNA!

YURTSEVER KÜRDİSTAN HALKINA VE TÜM KAMUOYUNA

DİJİTAL MEDYADA GÜNDEM ÖNDER ÖCALAN REFERANDUMU

ACIMIZ, BİLİNCE DÖNÜŞEN EYLEMDİR

ÜÇÜNCÜ YOLU ÖRGÜTLÜ VE EYLEMLİ KILMAK

ÖNDERLİĞİMİZİN ÖZGÜRLÜĞÜ YEGANE AMAÇ VE HEDEFİMİZDİR

“DEĞERSİZLİK” AYMAZLIĞI

EMEK VE YAŞAM BAĞLARI

ÖNDERLİK ÇİZGİSİNİN BAŞARISI VE HDP

ÖNDERLİK GERÇEĞİ BÜYÜK BİR EMEK YOĞUNLAŞMASIDIR (1.BÖLÜM)

XELİFAN ŞEHİTLERİ ONURUMUZDUR

MİLİTAN DİLSİZ KONUŞANDIR

ÖNDER APO, BİR HALKIN VAROLMA TARİHİ

ÖNDERLİK GERÇEĞİ BÜYÜK BİR EMEK YOĞUNLAŞMASIDIR (2.BÖLÜM-SON)

ŞİMDİ PKK ZAMANI!

PLATFORM MEVZİDİR,TERK ETMEK SUÇTUR!

ORTADOĞU'DA SUNNİ SEÇİM BLOKLARI İNŞASI

AHLAK FELSEFESİ Mİ VİCDAN FELSEFESİ Mİ?

FAŞİST SALDIRILAR KARŞISINDA NE YAPMALIYIZ?

DEVRİMCİ HALK SAVAŞINI BÜYÜTEREK ‘ÖZGÜRLÜK ZAMANI’ HAMLESİNİ ZAFERLE TAÇLANDIRACAĞIZ

“HAKİKAT AŞKTIR AŞK ÖZGÜR YAŞAMDIR”  “Önder APO”

HAKİKAT PENCERESİNDEN KADRO

SİSTEM KARŞITI HAREKETLER

BİLİM İLE İKTİDARIN BİRLEŞTİĞİ SAHA: DEMOGRAFYA (1.BÖLÜM)

KADIN’I ARAMAK VE HAKİKATİN UMUDUNA ERİŞMEK

AİLE SORUNU VE AİLENİN DEMOKRATİKLEŞMESİNİN ÖNEMİ

ANLAMIN HAKİKAT BİLGELİĞİ

BİLİM İLE İKTİDARIN BİRLEŞTİĞİ SAHA  DEMOGRAFYA (2.BÖLÜM)

HAKİKAT PENCERESİNDEN KADRO (2.BÖLÜM)

KENDİ TOPLUMSALLIĞINI BİZZAT YARATMAYA GİRİŞEN ÖNDER APO

ÖZGÜRLÜK ZAMANI HAMLEMİZİ,ÇÖKERTME PLANI'NI ÇÖKERTMİŞTİR

TÜRK DEVLETİNE KİMYASAL SİLAH KULLANMA AYRICALIĞI

PKK VE ÖNDERLİĞİNE KURULAN NATO GLADİOSU KOMPLOSUNUN ŞİFRESİ: OLOF PALME SUİKASTI

HAKİKAT PENCERESİNDEN KADRO (3.BÖLÜM)

ARTIK SAVAŞIN KARAKTERİ DEĞİŞTİ!

KÜRDÜN TARİHİ ACILARININ DERMANIDIR PKK

HALEPÇE'DEN WERXELÊ'YE KÜRTLERİN KİMYASALLA MÜCADELESİ

RADİKAL DEMOKRASİYİ KÜRTLERDEN ÖĞRENECEĞİZ

SOYKIRIMA KARŞI YENİLMEYEN STRATEJİ

ULUSLARARASI KOMPLO VE DEM DEMA AZADİYÊ HAMLESİ

40 YILLIK MÜCADELE TARİHİNİN ZİRVESİ: ROJAVA KADIN DEVRİMİ

PKK SÖMÜRGECİLERİN BÖLDÜĞÜ KÜRDİSTAN SINIRLARINI BİRLEŞTİRİYOR

KAYALARDA KÖK SALMAKTIR GERİLLACILIK (1.BÖLÜM)

KİMYASAL SİLAHLARIN YASAKLANMASI ÖRGÜTÜ NEDEN SESSİZ?

ÖNDERLİK GERÇEĞİ VE PKK DENEYİMİ

KAYALARDA KÖK SALMAKTIR GERİLLACILIK (2.BÖLÜM)

APOCU MİLİTAN KİŞİLİK (9.BÖLÜM)

KİMYASAL SALDIRILAR İÇİN YERİNDE İNCELEME YAPILSIN

ŞEHİT MEHMET TUNÇ

ZEHİRLİ GAZLAR VE KİMYASAL SİLAHLARIN KULLANIMI VE YASAKLANMASINA DAİR DERLEME 

109 AYDINDAN BM’YE KİMYASAL SİLAH KULLANIMI İÇİN SORUŞTURMA ÇAĞRISI

1923’TEN BERİ SÜREN HAKSIZLIĞA SON VERİN!

APOCU MİLİTAN KİŞİLİK (10.BÖLÜM)

PKK'NİN KURULUŞUNUN ANISINA (1.BÖLÜM)

KOMÜNAL KADIN EKONOMİ DERLEMELERİ – 1

İSYANSIZ YAŞAM KÖLE İNSANI YARATIR